Doktorand na Univerzitetu u Grazu Richard Newell, koji trenutno boravi u Sarajevu i istražuje naslijeđe Holokausta na prostoru Zapadnog Balkana, objavio je analizu u kojoj se osvrće na nedavne izjave Milorada Dodika o ulozi Bošnjaka u Drugom svjetskom ratu. Tekst je objavljen u listu Times of Israel, a bavi se, kako autor navodi, političkom instrumentalizacijom historije.
Newell ističe da su Dodikove izjave iznesene tokom boravka u Washingtonu, te da su, prema njegovom tumačenju, usmjerene ka dobijanju političke podrške kroz selektivno interpretiranje događaja iz perioda Holokausta. Posebno problematičnim ocjenjuje generalizacije o navodnoj kolektivnoj podršci Bošnjaka nacističkim strukturama, naglašavajući da je historijska stvarnost znatno složenija.
NAJČITANIJE VIJESTI
Djevojku (20) napali psi lutalice, zadobila više povreda
Incidenti tokom obilježavanja 9. januara u RS-u: spaljena zastava BiH i blokade saobraćaja
U analizi se podsjeća da su tokom Drugog svjetskog rata na prostoru tadašnje Nezavisne Države Hrvatske masovne zločine nad Srbima, Jevrejima i Romima provodile ustaške vlasti, uz podršku nacističke Njemačke. Autor navodi da su žrtve bili i brojni Hrvati i Bošnjaci koji se nisu priklonili režimu, te podsjeća na razmjere stradanja u logoru Jasenovac.
Newell također ističe da je u različitim formacijama tog vremena bilo pripadnika svih naroda, uključujući i one koji su sarađivali s okupatorima, ali i one koji su mu se suprotstavljali. Posebno naglašava ulogu partizanskog pokreta, u kojem su učestvovali pripadnici različitih etničkih i vjerskih zajednica.
U tekstu se spominju i historijski dokumentovane inicijative pojedinih bošnjačkih vjerskih i građanskih lidera koji su javno osuđivali zločine, kao i brojni primjeri spašavanja Jevreja u Bosni i Hercegovini. Autor navodi da je više desetina osoba iz BiH proglašeno Pravednicima među narodima, među kojima su i Bošnjaci, što, prema njegovom stavu, pokazuje da se historija ne može svoditi na jednostrane optužbe.
NAJČITANIJE VIJESTI
Žrtva progovorila nakon 10 godina
Pozvali građane da očiste snijeg na javnim površinama, nude dnevnicu 75 KM
Analiza se završava upozorenjem da selektivno korištenje historijskih činjenica, posebno kada je riječ o Holokaustu, može produbiti podjele i nanijeti dodatnu štetu već osjetljivim društvenim odnosima. Autor poziva na, kako navodi, historijsku preciznost i moralnu odgovornost u javnom govoru, posebno kada se govori o temama koje imaju duboko traumatično naslijeđe.
Tekst je izazvao pažnju regionalne javnosti, a rasprava o tumačenju historijskih događaja i njihovoj upotrebi u savremenoj politici nastavlja se i dalje.
